Na-isoleren: waarom alleen kijken naar de Rc-waarde niet genoeg is

Dat zijn belangrijke vragen, maar bij het na-isoleren van bestaande bouw vertellen ze niet het hele verhaal.

Een bestaand gebouw heeft immers al een constructie met een bepaalde opbouw, materiaalgebruik en bouwkundige staat. Wanneer daar isolatie aan wordt toegevoegd, is het daarom belangrijk om eerst te beoordelen wat er aanwezig is en welke oplossing daarbij past.

Goed na-isoleren begint wat ons betreft dan ook niet bij het isolatiemateriaal, maar bij de bestaande constructie.

Eerst inspecteren, dan adviseren

Geen twee bestaande gebouwen zijn precies hetzelfde. Zelfs binnen één renovatieproject kunnen verschillen voorkomen tussen woningen of bouwdelen. Een goede voorinspectie is daarom belangrijk. Is er bijvoorbeeld al isolatie aanwezig? Wat is de beschikbare ruimte? Zijn er zichtbare vochtsporen of bouwkundige gebreken? Hoe zijn aansluitingen en doorvoeren uitgevoerd? En zijn er omstandigheden die invloed kunnen hebben op de gekozen isolatiemethode?

Door dit vooraf in beeld te brengen, kan worden bepaald welke isolatieoplossing technisch en praktisch passend is. Tegelijkertijd verkleint een goede voorbereiding de kans op onverwachte problemen tijdens de uitvoering.

Na-isoleren verandert de constructie

Het toevoegen van isolatie verandert de thermische eigenschappen van een dak, gevel of vloer. Daarmee kan ook het temperatuur- en vochtverloop binnen de constructie veranderen. Dat betekent niet dat na-isolatie automatisch tot vochtproblemen leidt.

Bij een passende materiaalkeuze en een correcte opbouw hoeft dat helemaal niet het geval te zijn. Wel is het belangrijk om bij het ontwerp rekening te houden met de volledige constructie.Bijvoorbeeld: warme, vochtige binnenlucht kan via luchtlekken in een constructie terechtkomen. Wanneer deze lucht in aanraking komt met voldoende koude oppervlakken of materiaallagen, kan onder bepaalde omstandigheden condensatie ontstaan.

Daarom kunnen naast de gewenste isolatiewaarde ook het vochtgedrag van de constructie, damptransport, luchtdichtheid en ventilatie relevant zijn bij het bepalen van de juiste oplossing.

De details bepalen mede het resultaat

Een isolatiepakket kan op papier een uitstekende isolatiewaarde hebben. In de praktijk wordt de prestatie van de totale constructie echter mede bepaald door de detaillering en uitvoering. Denk bijvoorbeeld aan aansluitingen bij kozijnen, vloeren en daken, maar ook aan leidingen, kabels, bevestigingen en andere doorvoeren.

Op dergelijke plaatsen kunnen luchtlekken of thermisch zwakke aansluitingen aanwezig blijven. Om de beoogde prestaties van een isolatiemaatregel in de praktijk zo goed mogelijk te realiseren, zijn een goede detaillering en zorgvuldige uitvoering daarom essentieel.

Niet ieder isolatiemateriaal past bij iedere constructie

De keuze aan isolatiematerialen is groot. Minerale wol, PUR, EPS, PIF, cellulose en andere biobased isolatiematerialen hebben allemaal hun eigen eigenschappen en toepassingsmogelijkheden. Daarom bestaat er niet één isolatiemateriaal dat voor iedere situatie de beste keuze is. 

In een constructie met weinig beschikbare ruimte kan bijvoorbeeld een materiaal met een hoge isolatiewaarde per centimeter interessant zijn. Bij een andere constructie kunnen eigenschappen zoals vochtgedrag, brandveiligheid, akoestiek, zomercomfort, circulariteit of praktische verwerkbaarheid een grotere rol spelen. De materiaalkeuze moet daarom passen bij zowel de constructie als de eisen en wensen van het project.

Isoleren, luchtdichtheid en ventilatie

Isolatie, luchtdichtheid en ventilatie worden regelmatig in één adem genoemd, maar zijn niet hetzelfde. Isolatiemateriaal beperkt de warmtestroom door een constructie.

Luchtdicht bouwen of kierdichten beperkt ongewenste luchtstromen door naden en aansluitingen. Wanneer bij een renovatie naast isoleren ook de luchtdichtheid van een gebouw wordt verbeterd, wordt het des te belangrijker dat de benodigde ventilatie goed is geregeld.

Ventilatie zorgt ervoor dat onder andere vocht en verontreinigde binnenlucht gecontroleerd kunnen worden afgevoerd. Daarom verdient ook de ventilatievoorziening aandacht wanneer een gebouw uitgebreid wordt verduurzaamd.

De hoogste Rc-waarde is niet automatisch de beste oplossing

Een hoge isolatiewaarde is belangrijk, maar mag niet los worden gezien van de rest van de constructie. Meer isolatie toevoegen is daarom niet automatisch hetzelfde als beter isoleren.

De beschikbare ruimte, bestaande constructie, detaillering, materiaalkeuze en uitvoerbaarheid moeten gezamenlijk worden beoordeeld. Bij complexe situaties kan aanvullend bouwfysisch onderzoek of een berekening nodig zijn voordat een definitieve materiaalkeuze of constructieopbouw wordt bepaald. Soms betekent goed adviseren zelfs dat een oorspronkelijk bedachte oplossing moet worden aangepast.

Eerst begrijpen, dan isoleren

Bij BEVO Isolaties & Duurzaamheid kijken we daarom verder dan alleen het aantal vierkante meters en de gewenste isolatiewaarde.

Onze aanpak begint bij de bestaande situatie: eerst inspecteren, vervolgens bepalen welke oplossing technisch en praktisch passend is en daarna zorgvuldig uitvoeren. Want uiteindelijk gaat goed na-isoleren niet om zoveel mogelijk isolatiemateriaal aanbrengen. Het gaat om een oplossing die past bij het gebouw, correct wordt uitgevoerd en bijdraagt aan de gewenste prestaties.

Heeft u een renovatie- of verduurzamingsproject waarbij isolatie onderdeel is van de werkzaamheden? Betrek ons gerust in een vroeg stadium. We denken graag mee over een technisch passende en praktisch uitvoerbare isolatieoplossing.